Blog
Lichtbronnen uitfasering
Lichtbronnen die gaan verdwijnen en de alternatieven
In de afgelopen jaren zijn gloeilampen en halogeenlampen al uit de handel verdwenen. Steeds meer conventionele lichtbronnen worden uitgefaseerd. Wanneer verdwijnen welke lampen uit de verkoop en welke alternatieve lichtbronnen zijn er daarna?
Jack Houkes

In de afgelopen jaren zijn gloeilampen en halogeenlampen al uit de handel verdwenen. Steeds meer conventionele lichtbronnen worden uitgefaseerd. Wanneer verdwijnen welke lampen uit de verkoop en welke alternatieve lichtbronnen zijn er daarna? Jack Houkes, Technisch Service Specialist, vertelt je graag meer over de uitfaseringen en alternatieven.

Uitfasering lichtbronnen

Het is geen nieuws dat er bepaalde lichtbronnen zijn verdwenen in de afgelopen jaren. Dit begon met de gloeilamp (2012). Die werd gevolgd door de diverse soorten halogeenlampen (vanaf 2018), maar ook de TL-buis (2021). Ook CFL (compact fluorescentie) lampen zullen niet langer meer geproduceerd mogen worden (2023). 

De lichtbronnen gebruiken teveel energie, zetten die energie niet efficiënt genoeg om in licht, hebben een te korte levensduur en kunnen bovendien stoffen bevatten die gevaarlijk zijn voor het milieu. De Europese Commissie berekende dat het uitbannen van de gloeilamp in 2020 een besparing heeft opgeleverd van 40 miljard kWh aan energie en ongeveer 19 miljard kilo CO2-uitstoot.

Afspraken en regelgeving

Binnen de EU zijn er afspraken over welke lichtbronnen nog gebruikt mogen worden of wanneer deze van de markt dienen te verdwijnen. Onder andere in de Single Lighting Regulation (SLR), een EU-verordening van 2019/2020. Het doel is het milieu te beschermen, de bescherming van de gebruiker te vergroten en de duurzaamheid van producten te verbeteren.

Met de uitfasering van een lichtbron wordt het verboden om ze op de markt te brengen. Dat betekent niet automatisch dat een bepaald type lamp meteen ook niet meer te koop is voor de consument. De winkelvoorraad wordt alleen niet meer aangevuld. "Zolang de voorraad strekt", dus. 

Diverse fluorescentie lampen verdwijnen

Sinds september 2023 verdwijnen er verschillende fluorescentie lampen. Er zullen op korte termijn een aantal conventionele verlichtingsvormen gaan verdwijnen, die momenteel nog heel veel worden toegepast. Denk aan de tl-bakken in vele kantoren, hallen en winkels. De downlighters in scholen en ziekenhuizen. Kortom, er is veel werk aan de winkel voor de e-installateurs van Nederland.

De volgende lichtbronnen gaan verdwijnen:

  • Compact fluorescentielampen (CFL, PL-S/PL-L/PL-C/etc.)
  • Lineaire fluorescentielampen (T5 en T8: 600mm, 1200mm, 1500mm)
  • Halogeen lichtbronnen met pinvoet (G4, GY6.35,G9)

Alternatieven

Uiteraard zijn er voor vrijwel elke bestaande lichtvorm led-alternatieven te krijgen. Je kunt overwegen om een led-versie van een bestaande lichtbron te zoeken; een zogenaamde "retro-fit", die past in het bestaande armatuur. Soms is dat simpelweg de meest eenvoudige weg naar led.

Nadeel van retro-fit

Het nadeel van retro-fit led oplossingen is dat zij niet altijd op dezelfde manier uit de lichtbron stralen als hun conventionele voorganger. Reflectoren in de armaturen werken dan niet of anders, voetjes breken af bij vervangen, het voorschakelapparaat begeeft het, of er moet een aanpassing aan het bestaande armatuur gedaan worden. Ook vervalt de wettelijke CE aansprakelijkheid van de armaturenfabrikant, omdat er niet-conforme lichtbronnen worden gebruikt.

In het ideale geval stap je daarom over op een volwaardig led armatuur met geïntegreerde lichtbron. De aanschaf is iets hoger, maar die wordt terugverdiend met de montage tijd.

Voordelen van led oplossingen:

  • Lagere energiekosten en een langere levensduur;
  • Led lichtbronnen en armaturen kunnen worden geïntegreerd in slimme verlichtingssystemen;
  • De verlichtingsresultaten zijn in vergelijking met conventionele verlichting stukken beter met veel minder onderhoud.

Wil je hulp bij het vinden van het juiste alternatief?